Multifocale kunst: kijken en bekeken worden

De installatie ‘Call me anything you like, just don’t call me late for dinner’ van Astrid Bode (Master of Scenography) bezorgt de bezoeker een unieke, ruimtelijke en multifocale ervaring. Om te ontdekken wat dat is, raadt Astrid ons aan vooral zelf te komen kijken. Kan ze al wel een tipje van de sluier oplichten? ‘In mijn installatie ben je meer dan alleen een toeschouwer. Terwijl je het werk bekijkt en beleeft, word je tegelijkertijd bekeken. Dat levert een interessant spanningsveld op: je weet niet hoe jouw aanwezigheid door anderen wordt geïnterpreteerd.’

Die meerledigheid van ervaringen en interpretaties is precies wat Astrid met multifocaliteit bedoelt. De bezoeker verandert in de installatie namelijk steeds van observator naar acteur en andersom. Dat geldt ook voor de ruimte zelf, waarin wij ons als bezoeker bevinden. De multifocaliteit van de ruimte is volgens Astrid ook een belangrijk ingrediënt van de gehele ervaring in haar installatie. ‘Er moeten verschillende soorten ruimtes tegelijkertijd aanwezig zijn. Dat kun je bereiken door de betekenis van de ruimte te laten switchen tussen fysiek en fictief.’

Terwijl je kijkt en beleeft, word je tegelijkertijd bekeken. Dat zorgt voor een interessant spanningsveld.’

Astrids installatie laat ons niet alleen anders naar elkaar kijken, maar zorgt er ook voor dat we de ruimte om ons heen opnieuw bevragen. Alledaagse ruimtes zijn, als je er goed over nadenkt, niet interessant. Ieder station mag er dan anders uitzien, de functie is exact hetzelfde. ‘Je weet altijd precies wat je van een ruimte moet verwachten en hoe je je er moet gedragen, ook al ben je ergens nog nooit geweest. Elke ruimte heeft zijn eigen codes die we direct herkennen en waar we ons aan conformeren. Bijna elke ruimte is buitengewoon voorspelbaar. Scenografie moet kunnen verrassen en op die manier ons anders naar ruimtes laten kijken.’

Anders kijken naar elkaar en naar de ruimte. Is dat de boodschap van multifocaliteit en van Astrids scenografie? Nee. Er kleeft volgens haar geen boodschap aan, alleen een uitnodiging. We moeten vooral komen kijken en de ervaring ondergaan. ‘Als je te veel bezig bent met wat iets betekent of zegt, dan gaat het direct over taal en over een boodschap. Dan kom je als maker en toeschouwer direct terecht in iets heel verstandelijks. Ik hoop dat mijn werk het publiek op een andere manier aanspreekt: op een intuïtieve en zintuigelijke manier.’

Terug